Kształtowanie peronów przystankowych
Często podnoszonymi niedogodnościami związanymi z korzystaniem z transportu
miejskiego są problemy, jakie napotyka pasażer podczas wsiadania czy
wysiadania z pojazdu. Perony powinny być kształtowane w sposób wygodny dla
pasażerów i biorący pod uwagę istniejące ograniczenia przestrzenne.
Rodzaj przystanku silnie wpływa na potrzebną szerokość peronu. Wyróżnić
można:
- przystanki dla wysiadających - służące tylko do opuszczania pojazdów;
- przystanki pełnej wymiany - na których wszyscy pasażerowie wsiadają do
pierwszego pojazdu, który nadjedzie;
- przystanki na żądanie - na których wymiana pasażerów jest mała, zazwyczaj
podróżni przychodzą na przystanek tuż przed odjazdem;
- przystanki zwykłe - na których tylko część pasażerów wsiada do
najbliższego pojazdu;
- przystanki przesiadkowe - z dużym udziałem osób oczekujących na
przesiadkę.
Strefy peronu zabezpieczają potrzeby pasażerów i wymagania bezpieczeństwa
podczas wjazdu, postoju i odjazdu pojazdu komunikacji zbiorowej. Wyróżnia się:
- strefę bezpieczeństwa - pas, w którym pasażerowie nie powinni znajdować
się podczas ruchu pojazdu (zazwyczaj przyjmuje się 0,5 m);
- strefę wysiadania - pas, przeznaczony dla osób wysiadających z pojazdu
podczas postoju (nachodzi częściowo na strefę bezpieczeństwa, minimalna
szerokość 1,2 m);
- strefę wsiadania - pas, przeznaczony dla osób oczekujących na wejście
do pojazdu podczas zatrzymania;
- strefa oczekiwania - pas, przeznaczony dla osób oczekujących na przyjazd
właściwego pojazdu (minimalna szerokość 0,5 - 0,9 m).
Podane wartości minimalne oparte są na modelach antropocentrycznych, należy
zwiększać je zależnie od potrzeb lokalnych. Aby wykorzystywanie przestrzeni
peronu było właściwe, należy kierować podświadomymi zachowaniami pasażerów
- najbardziej komfortowe winno być przebywanie w strefie oczekiwania,
najmniej - w strefie bezpieczeństwa.
Przystanki dla wysiadających mogą składać się wyłącznie ze strefy
wysiadania (min. szer. 1,2 m), lub - jeżeli zakłada się odjazd pojazdów
w czasie, kiedy pasażerowie znajdują się jeszcze na peronie - ze stref
bezpieczeństwa i wysiadania (min. szer. 1,7 m).
Przystanki pełnej wymiany mogą składać się wyłącznie ze strefy
bezpieczeństwa i wspólnej strefy wsiadania/wysiadania (zazwyczaj nie ma
potrzeby ich rozdzielania). Minimalna szerokość użyteczna peronu to zatem
1,7 m. Jeżeli na przystanku mają być ustawione ławki, szerokość ta musi ulec
zwiększeniu, przy czym można założyć, że podczas wymiany pasażerów ławki
będą puste (co daje min. szer. 2,2 m).
Przystanki na żądanie składają się ze stref: bezpieczeństwa,
wsiadania/wysiadania i - w razie potrzeby - oczekiwania. Minimalna szerokość
peronu to zatem 1,7 m. W przypadku zabudowy ławek ulega ona jednak zwiększeniu
(osoby siedzące nie mogą zaburzać ruchu w strefie wsiadania/wysiadania, stąd
min. szer. rośnie do 2,6 m).
Przystanki zwykłe charakteryzują się częściową wymianą pasażerów oraz
dużą liczbą wsiadających i wysiadających. W związku z tym peron składa się
ze stref: bezpieczeństwa, wsiadania i oczekiwania (przy nadjeżdżaniu pojazdu)
albo wysiadania, wsiadania i oczekiwania (podczas zatrzymania pojazdu).
Minimalna szerokość peronu to 3,3 m, przy czym ławki muszą być lokalizowane
w strefie oczekiwania (wiaty wymagają jeszcze większej szerokości peronu).
Przystanki przesiadkowe składają się ze stref analogicznie jak
przystanki zwykłe, przy czym konieczne jest powiększenie strefy oczekiwania.
Szerokość peronu należy dobierać indywidualnie, w zależności od potrzeb
lokalnych.
Dostosowanie peronów do potrzeb niepełnosprawnych wymaga dodatkowych
założeń - potrzebne jest:
- poszerzenie peronu (wiaty) w miejscu przygotowanym do oczekiwania osób
niepełnosprawnych (koło o średnicy 1,5 m, umożliwiające obrót wózka);
- wyznaczenie miejsc zatrzymania poszczególnych rodzajów taboru (aby
drzwi dostosowane do osób niepełnosprawnych znajdowały się naprzeciw
ich miejsca oczekiwania);
- dopuszczenie na przystankach podwójnych drugiego zatrzymania pojazdu
na stanowisku I na żądanie osoby niepełnosprawnej.
Przystanki na jezdni powinny być dodatkowo wyposażane w środki
ochrony pasażerów - zatrzymującą ruch kołowy sygnalizację wzbudzaną oraz
wyniesienie jezdni, spowalniające ruch samochodów (i ułatwiające wejście do
wagonów).
Przystanki na wysepkach powinny być odgradzane od jezdni barierami,
przez co konieczne jest poszerzenie wyspy o około 0,5 m w stosunku do
wymaganej szerokości użytecznej peronu.
Przystanki przy chodniku powinny mieć perony wyodrębnione z normalnego
ruchu pieszego. Od chodnika, a zwłaszcza ścieżki rowerowej perony mogą być
oddzielone barierami, co porządkuje ruch i umożliwia oparcie osobom oczekującym
na pojazd.
Szersze informacje na ten temat:
- Molecki B., Wicher M.: Kształtowanie przestrzeni peronów przystankowych
w transporcie miejskim, w: Transport Miejski i Regionalny, nr 3/2005
Przystanki i węzły transportu miejskiego
Strona główna
Ten utwór utwór jest dostępny na
licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów
zależnych 2.5 Polska.
oprac. Бogusław Molecki,
2008-08-12
Powered by vi !